Boşanma ve mal rejimi
Boşanma davası ile mal rejiminin tasfiyesi iki ayrı davadır. Boşanma kararı kesinleşmeden mal rejimi tasfiyesi karara bağlanmaz. Uygulamada en sık karşılaşılan yanılgı, boşanma dosyasında taşınmazların paylaşılacağı beklentisidir.
1 Ocak 2002'den sonra evlenen çiftler için yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bu rejimde:
- Evlilik içinde edinilen mallar (maaş, ticari kazanç, bunlarla alınan taşınmaz ve araçlar) edinilmiş mal sayılır.
- Miras yoluyla veya bağış olarak gelen mallar, evlilik öncesi mallar ve kişisel kullanım eşyaları kişisel mal sayılır.
- Tasfiyede her eş, diğerinin edinilmiş mallarındaki artık değerin yarısı üzerinde alacak hakkına sahip olur.
Kişisel malla alınan bir taşınmaz, kredi ödemeleri evlilik içinde yapılmışsa karma nitelik kazanır ve değer artış payı hesabı gündeme gelir. Taşınmazın kim adına tapuda kayıtlı olduğu, tek başına belirleyici değildir.
Velayet ve nafaka
Velayette ölçüt, ebeveynlerin talebi değil çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme; çocuğun yaşı, alıştığı düzen, okul durumu, ebeveynlerin bakım imkânı ve idrak çağındaysa çocuğun görüşünü değerlendirir; uzman görüşü (pedagog raporu) alınır.
Nafaka türleri farklı hukuki temellere dayanır: tedbir nafakası (yargılama süresince), iştirak nafakası (çocuk için), yoksulluk nafakası (boşanma sonrası eş için) ve yardım nafakası (altsoy ve üstsoy arasında). Şartları ve süreleri birbirinden bağımsızdır.
Miras paylaşımı
Miras açıldığında terekedeki mallar mirasçılara elbirliği mülkiyeti ile geçer. Paydaşlar anlaşamazsa mirasın paylaştırılması davası veya taşınmazlar bakımından ortaklığın giderilmesi davası açılır.
Mirasın reddi: yasal süre üç aydır. Süre, mirasçının mirasçı olduğunu öğrendiği tarihten işlemeye başlar. Terekenin borca batık olduğu açıksa, ret hükmen kabul edilmiş sayılabilir; ancak bu duruma güvenmek yerine süresinde ret beyanında bulunmak güvenli yoldur.
Tenkis davası: mirasbırakanın, saklı paylı mirasçıların paylarını aşacak biçimde yaptığı kazandırmaların, saklı payı tamamlayacak ölçüde indirilmesini sağlar. Dava, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde miras açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
Tenkis ile muris muvazaası sık karıştırılır. Aralarındaki fark önemlidir: tenkiste geçerli bir kazandırma indirilir ve saklı pay sahibi olma şartı aranır; muris muvazaasında ise işlem baştan geçersiz sayılır ve saklı pay şartı aranmaz.
Anlaşmalı çözüm
Aile dosyalarında anlaşmalı yol, çoğu zaman daha kısa ve daha az yıpratıcıdır. Anlaşmalı boşanma protokolünün; velayet, kişisel ilişki, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat başlıklarının tamamını açık biçimde düzenlemesi gerekir. Eksik düzenlenen bir protokol, boşanmadan sonra yeni bir dava demektir.
Genel bilgilendirme amaçlıdır; süreler ve haklar somut olaya göre değişir.
Bu alanda en çok sorulanlar
Ev eşimin üzerine kayıtlı, hakkım var mı?
Tapunun kimin adına kayıtlı olduğu tek başına belirleyici değildir. Taşınmaz evlilik içinde edinilmişse edinilmiş mal sayılır ve tasfiyede artık değerin yarısı üzerinde alacak hakkınız doğar. Kişisel malla alınmış ancak kredisi evlilik içinde ödenmişse değer artış payı hesabı yapılır. Mal rejimi tasfiyesi, boşanmadan ayrı bir davadır.
Mirası reddetmek için ne kadar sürem var?
Yasal süre üç aydır ve mirasçı olduğunuzu öğrendiğiniz tarihten işlemeye başlar. Ret beyanı, sulh hukuk mahkemesine yapılır. Süre geçtikten sonra miras kabul edilmiş sayılır ve terekenin borçlarından sorumluluk doğabilir.
Babam evi kardeşime devretmiş, ne yapabilirim?
Devrin gerçekte bağış olup satış gibi gösterildiğini düşünüyorsanız muris muvazaası, geçerli bir kazandırma söz konusuysa ve saklı payınız zedelenmişse tenkis davası gündeme gelir. İkisinin şartları ve süreleri farklıdır; hangisinin uygulanacağı tapu kaydı, akit tablosu ve ödeme belgeleri incelendikten sonra belirlenir.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya kendi belgeleri, tarihleri ve tarafları üzerinden değerlendirilir. Durumunuza özgü değerlendirme için ön görüşme talep edebilirsiniz.
Ücretsiz ön görüşme