İki ayrı talep, çoğu zaman tek dava
Taşınmazınız izinsiz kullanılıyorsa iki ayrı hukuki talebiniz doğar:
El atmanın önlenmesi (men'i müdahale). Müdahalenin durdurulması, işgal edilen kısmın boşaltılması, varsa yapılan eklentilerin kaldırılması talebidir. Dayanağı, malikin taşınmazı üzerindeki tasarruf yetkisidir (Türk Medeni Kanunu m. 683).
Ecrimisil (haksız işgal tazminatı). Geçmiş dönemde kullanamadığınız için mahrum kaldığınız gelirin karşılığıdır. Miktar, taşınmazın niteliğine göre emsal kira bedeli veya tarımsal gelir üzerinden bilirkişi tarafından hesaplanır. Uygulamada geriye dönük olarak beş yıllık dönem talep edilebilmektedir.
Kötüniyet şartı
Ecrimisil talebinde, kullanan kişinin kötüniyetli olması aranır: taşınmazın kendisine ait olmadığını bilmesi veya bilmesi gerekmesi. Kendisini gerçekten malik sanan iyiniyetli kişiden ecrimisil istenemez, ancak bu durumda da el atmanın önlenmesi talep edilebilir.
Uygulamada kötüniyet çoğu zaman, malikin gönderdiği ihtarname ile başlatılır. Bu nedenle dava öncesi noter ihtarnamesi göndermek yalnızca bir nezaket adımı değil, tazminatın başlangıç tarihini belirleyen hukuki bir işlemdir.
Paydaşlar arasındaki özel durum
Paylı mülkiyette her paydaşın taşınmazın tamamından yararlanma hakkı vardır. Bu nedenle bir paydaşın taşınmazı kullanması, kendiliğinden haksız işgal sayılmaz. Diğer paydaşın ecrimisil isteyebilmesi için, kural olarak taşınmazdan yararlanmak istediğini karşı tarafa bildirmiş ve buna rağmen kullandırılmamış olması gerekir. İntifadan men koşulu denilen bu kural, bazı hallerde (taşınmazın gelir getiren kısmının tek başına kullanılması gibi) aranmaz.
Paydaşlar arasındaki kullanım uyuşmazlığı sürekli hale gelmişse, kalıcı çözüm ortaklığın giderilmesi davasıdır.
Sınır ve taşkın yapı uyuşmazlıkları
Komşu parselin sınırı aşarak inşaat yapması, arsa dosyalarında sık görülür. Burada keşif ve kadastro bilirkişisi belirleyicidir: paftadaki sınırla arazideki fiili sınır karşılaştırılır. Taşkın yapı iyiniyetle yapılmış ve taşan kısım küçükse, kanun bazı hallerde yapı malikine taşan kısım üzerinde mülkiyet veya irtifak hakkı tanınmasına imkân verir (Türk Medeni Kanunu m. 725). Bu nedenle her taşkın yapı otomatik olarak yıkımla sonuçlanmaz.
Genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosya keşif ve bilirkişi incelemesiyle değerlendirilir.
Bu alanda en çok sorulanlar
Ecrimisil kaç yıl geriye dönük istenebilir?
Uygulamada geriye dönük beş yıllık dönem için talep edilebilmektedir. Bu nedenle uzun süredir devam eden işgallerde beklemek, talep edilebilecek tutarın bir kısmının kaybedilmesi anlamına gelir. Ayrıca ihtarname gönderilmesi, kötüniyetin başlangıcını belgelemek bakımından önemlidir.
Kardeşim ortak tarlayı tek başına ekiyor, ondan bedel isteyebilir miyim?
Paylı mülkiyette her paydaşın yararlanma hakkı bulunduğu için, öncelikle taşınmazdan yararlanmak istediğinizi karşı tarafa bildirmeniz gerekir. Bu bildirime rağmen kullandırılmıyorsa ecrimisil talep edilebilir. Bazı hallerde bu bildirim şartı aranmaz; dosyanın somut durumu belirleyicidir.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya kendi belgeleri, tarihleri ve tarafları üzerinden değerlendirilir. Durumunuza özgü değerlendirme için ön görüşme talep edebilirsiniz.
Ücretsiz ön görüşme